02 / YETENEK VE POTANSİYEL
Psikometrik testler
İşin gerektirdiği öğrenme, muhakeme, dikkat ve uygulama kapasitesini; zihinsel yetenekler ile fiziksel ve psikomotor becerileri ayrı ele alarak değerlendirir.
- TEMEL SORU
- Rol hangi yetenekleri gerektiriyor?
- RAPORA KATKISI
- İş gerekliliklerine göre yorumlanan yetenek profili
Zihinsel yetenek testleri
Aptitude, kişinin öğrenme ve yeni problemlerle baş etme potansiyeline odaklanır. Batarya; rolün karmaşıklığına, görevlerine ve gerekli doğruluk düzeyine göre seçilir.
- Soyut ve genel muhakeme
- Şekiller ve ilişkiler arasındaki kuralı bulma, yeni problemleri çözme. Matris soruları bu alanın örneklerinden biridir.
- Sayısal muhakeme
- Tablo, grafik, oran ve nicel verileri yorumlama; sayısal ilişkilerden sonuç çıkarma.
- Sözel muhakeme
- Metni anlama, çıkarım yapma ve bir argümanın dayanaklarını değerlendirme. Dil yeterliği ve uyarlama koşulları ayrıca dikkate alınır.
- Dikkat ve işlem doğruluğu
- Ayrıntıları fark etme, sembolleri karşılaştırma, hataları yakalama ve dikkati sürdürme.
- İşlem belleği ve esneklik
- Bilgiyi kısa süreli olarak kullanma, birden fazla kuralı izleme ve değişen kurallara uyum sağlama.
- Uzamsal ve mekanik muhakeme
- Nesnelerin konum, yön ve hareket ilişkilerini veya temel mekanik düzenekleri anlama.
Fiziksel ve psikomotor yetenekler
Fiziksel değerlendirme yalnızca işin temel görevleriyle ilişkili olduğunda kullanılır. Seçilecek görev ve uygulama koşulları iş analiziyle belirlenir.
- El–göz koordinasyonu
- Görsel bilgiyi kontrollü hareketle eşleştirme; role uygun görev veya düzenek üzerinde incelenir.
- El becerisi ve hareket doğruluğu
- Küçük parçaları kullanma, hassas ve tekrarlanabilir hareketleri gerçekleştirme.
- Tepki ve psikomotor hız
- Tanımlı bir uyarana doğru tepki verme. Kullanılan cihazın ve ortamın ölçüme etkisi kontrol edilir.
- Kuvvet ve dayanıklılık
- Yalnızca görevin zorunlu fiziksel gereklilikleri için, uygun gözetim ve standart koşullarla değerlendirilir.
Tarayıcıdaki bir tepki görevi, fiziksel iş yapabilme kapasitesinin tamamını ölçmez. Kuvvet, dayanıklılık ve işe özgü fiziksel görevler uygun uygulama ortamı gerektirir.
Sonuçtan rapora
- 01
İşe uygun batarya
Her role aynı test seti uygulanmaz; kritik görevlerle ilişkili alanlar seçilir.
- 02
Standart uygulama
Yönerge, süre, erişilebilirlik ve ortam koşulları tanımlanır.
- 03
Bağlamlı yorum
Doğruluk, uygun olduğunda hız ve ölçüm belirsizliği birlikte ele alınır. Norm karşılaştırması yalnızca uygun bir norm çalışması varsa yapılır.